Phương pháp và kỹ năng tập huấn
Phương pháp và kỹ năng của tập huấn viên

Phương pháp giáo dục chủ động là gì?
Phương pháp tập huấn
Phương pháp giáo dục chủ động là gì?
Là phương pháp học viên chủ động tham gia vào công việc học tập thay vì chỉ ngồi nghe bị động.

Nghe học viên sẽ quên 80-90%
Nghe và nhìn học viên nhớ 50-70%
Nghe, nhìn và làm nhớ 90%
Phương pháp tập huấn
Nghe sẽ quên
Nhìn sẽ nhớ
Làm sẽ biết
(Ngạn ngữ Trung Quốc)
Phương pháp

Phương pháp Thảo luận nhóm.
Phương pháp Sắm vai.
Phương pháp Kể chuyện
Phương pháp Nghiên cứu tình huống
Phương pháp Dùng trò chơi
Phương pháp Động não.
Vẽ tranh
Phương pháp tập huấn
Phương pháp Thảo luận nhóm.
Là phương pháp được sử dụng nhiều trong học tập tại lớp và trong cộng đồng.
Cách chia nhóm:
Nhóm nhỏ: nhất là 2 người (ngồi cạnh nhau) dùng cho các cuộc thảo luận lấy ý kiến nhanh.
Nhóm 5-7 người đựơc sử dụng nhiều trong các cuộc thảo luận sâu về 1 chủ đề nào đó. (Nên phát giấy to, bút dạ và có nhóm trưởng, thư ký của nhóm).
Nhóm lớn: 1/2 hoặc cả lớp. Thích hợp nhất cho việc đóng góp ý kiến cho một chủ đề chung.
Phương pháp
Hướng dẫn m?t cu?c thảo luận nhóm:
Đưa ra một câu hỏi hoặc một công việc để thảo luận
Phân chia và sắp xếp các nhóm (đếm số thứ tự lần lượt, chia theo vị trí ngồi, theo địa lý, sở thích, chuyên môn.)
Quyết định thời gian cho thảo luận nhóm
Tổng hợp và phân tích kết quả thảo luận
Kết luận
Phương pháp
Một cuộc thảo luận nhóm tốt là:
Không khí nhóm sôi nổi, thoải mái.
Mọi người đều có cơ hội được bày tỏ ý kiến của mình.
ý kiến của mọi người đều được tôn trọng
Đúng thời gian.
Không "lạc đề"
Phương pháp
Phương pháp Sắm vai.
Mục đích sử dụng
Để học viên trải nghiệm về một vấn đề gì đó mà trong cuộc sống họ có thể chưa gặp phải:
Dùng để thay đổi thái độ, tình cảm của học viên về một vấn đề nào đó:
Dùng để rèn luyện các kỹ năng của học viên: Giao tiếp, đặt câu hỏi, tham vấn.
Phương pháp

Bạn cần kịch bản?
Có thể kịch bản do học viên tự viết ra hoặc không cần kịch bản mà chỉ cần cho trước tình huống.

Lưu ý: Đôi khi học viên t? diễn họ rất sáng tạo và sinh động.
Phương pháp
Phương pháp Sắm vai.

Các bước trong sắm vai
Chuẩn bị chủ đề
Cho học viên thảo luận phân vai và các tình tiết (hoặc viết kịch bản).
Thời gian cho sắm vai là bao lâu?
Tiến hành sắm vai (các nhóm còn lại là quan sát viên và phản hồi)
Phân tích sau khi đóng vai. Hỏi cảm giác của người sắm vai như thế nào? họ nghĩ gì sau khi sắm vai? Và ý kiến đóng góp của những người quan sát.
(chú ý nên để học viên thoát hoàn toàn khỏi vai diễn)
Phương pháp
Phương pháp Kể chuyện
Mục tiêu: Làm thay đổi thái độ, nâng cao nhận thức của học viên về v?n d? c?n h?c t?p v� nghiờn c?u
Các bước trong kể chuyện
Xây dựng và chuẩn bị câu chuyện
Kể chuyện
Phân tích, rút ra bài học.
áp dụng
Phương pháp

Một số lưu ý:
Câu chuyện càng chân thực càng tốt.
Nếu câu chuyện xảy ra ở địa bàn bạn công tác thì càng có tác dụng.
Nên lược bớt các chi tiết rườm rà trước khi kể chuyện.
Khụng nờn dựng cõu chuy?n cú nhi?u tỡnh ti?t dau thuong vỡ nhu v?y s? tỏc d?ng m?nh d?n tõm lý c?a h?c viờn.
Phương pháp
Phương pháp Nghiên cứu tình huống

Lợi ích của phương pháp này:
Nhằm giúp cho học viên phân tích và giải quyết vấn đề (đặc biệt có ích đối với các vấn đề nhạy cảm và vấn đề học viên chưa từng làm viêc với chúng lần nào ví dụ: Làm việc với trẻ khuyết tật bị xâm hại.
Không tốn nhiều thời gian trên lớp

Phương pháp
Các bước tiến hành
Lựa chọn thông tin/câu chuyện bạn định lấy làm tình huống nghiên cứu.
Viết tình huống đó ra giấy.
Phát cho học viên/nhóm và đặt ra các yêu cầu nghiên cứu/giẩi quyết tình huống đó.
Học viên trình bày kết quả phân tích/giải quyết
Đánh giá của hướng dẫn viên/giảng viên
Phương pháp
Phương pháp Dùng trò chơi

Trò chơi khởi động
Mục đích: Dùng để bắt dầu tập huấn gây ra không khí vui vẻ, thoải mái cho học viên. Trò chơi đặc biệt có ích trong việc giới thiệu học viên đến từ nhiều vùng miền khác nhau
Trò chơi để bắt đầu bài giảng
Mục đích: Để làm cho việc vào đề tự nhiên và hấp dẫn hơn.
Phương pháp
Phương pháp Dùng trò chơi

Trò chơi khởi động
Một số trò chơi khởi động: "Chanh -chua; Cua -kẹp". "Làm theo lời tôi nói - không làm theo điều tôi làm". Trò chơi "Que diêm giới thiệu", "Salát trộn" , "Đi chợ", "Seven up", Vẽ mặt người.

Nếu địa điểm tập huấn quá chật: "Mưa rơi"; "Soi gương". "Cây mọc", "Gối - đầu - hông".
Phương pháp
Trò chơi để bắt đầu bài giảng
Trò chơi chín chấm:
Vẽ chín dấu chấm lên bảng. Đề nghị học viên bằng 4 thẳng nối 9 điểm đó lại với nhau với điều kiện không được nhấc bút khỏi mặt giấy.
Phương pháp
Trò chơi để bắt đầu bài giảng
Trò chơi: "Cho đũa vào chai" Thích hợp nhất trong tập huấn cần sựphối hợp trong nhóm.
Các bước tiến hành:
Bạn dùng 5-6 sợi dây mỗi sợi dài 3 m buộc một đầu chiếc đũa lại.
Đặt một chai nước khoáng giữa nền lớp tập huấn (không có nước trong chai)
Đề nghị 5-6 học viên ra, dùng đầu dây còn lại buộc vào ngang hông từng học viên.
Đề nghị họ đứng xoay lưng lại với chiếc chai.
Luật chơi: Cho đũa vào chai trong thời gian ngắn nhất và không được dùng tay.
Phương pháp
Phương pháp Động não.

Lợi ích của phương pháp này:
Giúp học viên tập trung vào vấn đề/chủ đề hướng dẫn viên mong muốn.
Không tốn nhiều thời gian.
Kiến thức, kỹ năng của học viên được phát huy
Phương pháp
Phương pháp Động não.
"Động não giúp cho học viên phát triển kỹ năng giao tiếp và đưa ra quyết định. Đây là phần thảo luận mà học viên có thể tùy ý đưa ra câu trả lời. Trong thời gian động não học viên đưa ra gợi ý hơn là ý kiến riêng".

Phương pháp

Bốn bước trong kỹ năng động não "Động não"
Bước 1: HDV giải thích cho học viên vấn đề là gì?. Học viên cần tìm ra câu trả lời/ giải pháp:
VD: "Nguyên nhân nào dẫn đến sự xâm hại trẻ em?"
"Làm thế nào để giảm tình hình buôn bán trẻ em"?
Bước 2: "Động não"
Học viên đưa ra ý kiến/gợi ý.
Ghi các ý kiến này lên bảng càng nhanh càng tốt.
Phương pháp
Việc này tiếp tục cho đến khi không ai còn ý kiến gì nữa.
Nếu không khí cang th?ng thì HDV cần đưa ra những gợi ý vui nhôn
(bước này nên tiến hành thật nhanh).

Bước 3: Tổng kết
HDV tổng kết lại ý kiến học viên.
HV dưới sự hướng dẫn của HDV quyết định xem ý kiến nào nên bỏ đi.
Lưu ý: HDV không nên đánh giá tiêu cực về bất kỳ ý kiến nào
Phương pháp
Phương pháp Động não.
Bước 4: Thảo luận
HDV và HV thảo luận tỉ mỉ từng ý kiến còn lại một.
Nên phân loại câu trả lời hoặc gợi ý như cái nào là quan trọng và phải tiến hành trước
Lưu ý: Bước 3,4 không nên làm quá nhanh HV sẽ không không kịp tiếp thu.
Phương pháp
Phương pháp vẽ tranh

M?c tiờu: Giỳp tr?c quan hoỏ m?t n?i dung hay m?t v?n d? n�o dú b?ng hỡnh ?nh nh?m thay d?i thỏi d?, cỏch nhỡn nh?n c?a h?c viờn v? m?t v?n d? n�o dú.

b. Uu di?m:
- Tr?c quan, sinh d?ng, d? hi?u, ti?p thu nhanh
- Phự h?p v?i m?i d?i tu?ng, d?c bi?t l� v?i tr? em.
- Phự h?p v?i nh?ng v?n d? nh?y c?m, t? nh?.
- Thu hỳt du?c s? tham gia tớch c?c c?a h?c sinh
- Giỳp h?c sinh hi?u v?n d? sõu hon v� ghi nh? t?t hon
Phương pháp
Phương pháp vẽ tranh

c. H?n ch?:
- C?n nhi?u th?i gian, khụng gian, khú ỏp d?ng cho l?p h?c dụng ngu?i
- Cú th? cú h?c viờn khụng tham gia
- Dũi h?i cú nhi?u phuong ti?n d?o c?
- H?c viờn thi?u t? tin, e ng?i
d. Cỏch thu?c hiờ?n:
- Nờu n?i dung, ch? d? c?n v?
- Chia nhúm, gi?i h?n th?i gian, giao phuong ti?n, cụng c?
- Cỏc nhúm th?c hi?n ho?t d?ng
- Quan sỏt, h? tr? nhúm v? dỳng ch? d?
- Trỡnh b�y k?t qu?, ý tu?ng
- Phõn tớch, chia s? v� t?ng h?p ý ki?n
- K?t lu?n.
Phương pháp
Phương pháp vẽ tranh
e. Luu y? khi su? du?ng phuong pha?p na`y:
- Chu?n b? k? ý tu?ng, n?i dung va` ca?c du?ng cu? cõ`n thiờ?t cho hoa?t dụ?ng ve~ tranh.
- Viờ?t sa~n nụ?i dung ba`i tõ?p ve~ tranh lờn giõ?y A0 hoa?c phim de`n chiờ?u.
- Yờu cõ`u ve~ tranh co? thờ? mụ ta? hiờ?n tra?ng hoa?c tuong lai mong muụ?n
Phương pháp
Chú ý�:
Cần nắm vững từng phương pháp, sử dụng linh hoạt và phối hợp các phương pháp này phù hợp với đối tượng thời gian, không gian, nội dung, . của HĐGD NGLL
Phương pháp

Những loại phương tiện, công cụ thường dùng trong tổ chức HĐGD NGLL .
Phương tiện
1. Bảng giấy lật/giấy khổ lớn (A0)
Ưu điểm:
- Chi phí thấp, dễ sử dụng và cập nhật.
- Dễ vận chuyển.
- Có thể treo trên lớp để học viên tiếp tục theo dõi.
- Tiện cho việc trao đổi với học viên.
Hạn chế:
- Không thích hợp cho các lớp đông học viên.
- Tập huấn viên viết chữ không đẹp hoặc hay mắc lỗi chính tả sẽ thấy ngại.
Phương tiện
2. Băng hình
Ưu điểm:
- Có hình thức chuyên nghiệp
- Thích hợp với cả lớp đông hoặc ít học viên.

Hạn chế:
- Tốn kém hơn các loại giáo cụ trực quan khác.
- Đòi hỏi trang thiết bị chuyên dụng.
- Cần có tựa đề/chú thích chính xác.
Phương tiện
3. Giấy trong/ bản chiếu power point
Ưu điểm:
- Thích hợp với các lớp đông học viên.
- Dễ làm.
- Dễ vận chuyển
- Tạo không khí thân mật.
- Dễ trao đổi với các nhóm.
- Dễ cập nhật
Hạn chế:
- Không bền; giấy trong sẽ dần bị ố, rơi mực, mờ.
- Trang thiết bị hiện đại không phổ biến.
Phương tiện
4. Máy chiếu qua đầu/ Máy chiếu Projector
Ưu điểm:
- Có hình thức chuyên nghiệp
- Cho thấy sự chu đáo trong khâu chuẩn bị.
- Thích hợp với cả lớp đông hay ít học viên.
- Dễ kết hợp với việc thảo luận trong lớp.
- Hình ảnh sinh động.
- Kỹ thuật tiên tiến.
- Dễ cập nhật.
Hạn chế:
- Đòi hỏi các thiết bị chuyên dụng.
- Tập huấn viên phải học cách sử dụng thiết bị.
- Cần có thời gian chuẩn bị.
- Đòi hỏi kỹ năng đồ họa cơ bản.
Phương tiện
5. Các mẫu, ví dụ và bài tập tình huống
Ưu điểm:
- Mang tính thực tiễn/xác thực.
- Có chiều sâu.
- Đôi khi chi phí không cao mà lại sẵn có.
- Học viên có thể cảm nhận bằng các giác quan (xúc giác, thính giác, thị giác).
Hạn chế:
- Đôi khi khó làm.
- Khó phân phát cho học viên.
- Cần có chỗ để.
- Thường không sát với môi trường bên ngoài.
Phương tiện

Ngoài ra còn sử dụng các phương tiện khác như: kéo, hồ dán, băng dính, thẻ màu v.v...
Phương tiện